Forum Belarus

Тэкст на беларускай мове ўнізе старонкі!

Das Forum Belarus beschäftigt sich mit aktuellen Fragestellungen im belarusischen Kontext. Es verbindet interdisziplinäre wissenschaftliche Expertise mit zivilgesellschaftlichem Engagement und fördert den Austausch zwischen Akteur*innen aus Belarus und dem internationalen Umfeld.

Dabei konzentriert sich die Arbeit auf folgende Schwerpunkte:

• Netzwerk- und Community-Arbeit: Stärkung bestehender Kontakte und Entwicklung neuer Kooperationsmöglichkeiten für die belarusische Exil-Community und internationale Expert*innen.
• Internationaler Fachaustausch: Förderung des Dialogs und der Wissensvermittlung zwischen Akteur*innen aus Belarus und dem internationalen Umfeld.
• Sichtbarkeit in der Öffentlichkeit: Ein Beitrag dazu, belarusbezogene Themen kontinuierlich im öffentlichen Raum präsent zu halten.

Dies erreicht das Forum durch zwei Formate: eine Arbeitsgruppe zur Entwicklung einer demokratisch orientierten Reformstrategie für das belarusische Bildungssystem sowie eine Reihe öffentlicher Online-Diskussionen. Diese schaffen Räume für fachlichen Austausch, stärken die Sichtbarkeit der belarusischen Agenda und fördern internationale Vernetzung.

Das Forum Belarus baut auf der langjährigen Arbeit des Forums für historische Belarus-Forschung auf. Es wird unter dem Dach der Deutschen Gesellschaft für Osteuropakunde (DGO) in Zusammenarbeit mit der Assoziation „Astafiej Vałovic Belarusian Research University“ sowie der Stiftung Kreisau für Europäische Verständigung umgesetzt. Gefördert wird es durch das Auswärtige Amt im Rahmen des Programms „Ausbau der Zusammenarbeit mit der Zivilgesellschaft in den Ländern der Östlichen Partnerschaft und Russland“.

Die Förderung des Forums für historische Belarus-Forschung durch den Deutschen Akademischen Austauschdienst (DAAD) aus Mitteln des Auswärtigen Amts endete im Dezember 2025.

Das Forum für historische Belarus-Forschung widmete sich aktuellen Fragestellungen und Forschungsdesiderata zur belarusischen Geschichte in ihren transnationalen Bezügen. Es bot sowohl Räume für einen geschützten Austausch als auch Möglichkeiten für öffentliche Online-Diskussionen und Tagungen. Über jährliche Stipendienvergaben regte das Forum für historische Belarus-Forschung Wissenschaftler*innen dazu an, sich mit der belarusischen und der deutschen Geschichte sowie der Geschichte der Beziehungen beider Staaten auseinanderzusetzen.

Das Projekt wurde von einer Steuerungsgruppe mit sechs Wissenschaftler*innen aus Belarus, Deutschland und weiteren Ländern begleitet.

---

Форум Беларусь займаецца актуальнымі пытаннямі ў беларускім кантэксце. Ён злучае міждысцыплінарную навуковую экспертызу з грамадзянскім актывізмам і спрыяе абмену паміж даследчыцамі і даследчыкамі, актывісткамі і актывістамі з Беларусі і міжнароднага асяроддзя.

Наша праца вядзецца па наступных кірунках:

• Работа з кам’юніці: умацаванне кантактаў і развіццё новых магчымасцей супрацоўніцтва для беларускай эмігранцкай супольнасці і міжнародных экспертак і экспертаў.

• Міжнародны прафесійны абмен: падтрымка дыялогу і перадачы ведаў паміж даследчыцамі і даследчыкамі з Беларусі і міжнароднага асяроддзя.

• Бачнасць у публічнай прасторы: уклад у тое, каб тэмы, звязаныя з Беларуссю, пастаянна прысутнічалі ў публічным дыскурсе.

Праца Форума Беларусь вядзецца праз два фарматы: рабочую групу па распрацоўцы стратэгіі дэмакратычнай рэформы беларускай адукацыі, а таксама серыю публічных анлайн-дыскусій. Яны ствараюць прастору для прафесійнага абмену, умацоўваюць бачнасць беларускай павесткі і ўзмацняюць міжнародныя сеткі кантактаў.

Форум Беларусь абапіраецца на шматгадовую працы Форума гістарычных даследаванняў Беларусі. Ён рэалізуецца пад эгідай Нямецкага таварыства па даследаванні Усходняй Еўропы (DGO) у супрацоўніцтве з асацыяцыяй «Беларускі даследчы ўніверсітэт імя Астафея Валовіча», а таксама Фондам Крыжова.

Праект атрымлівае фінансавую падтрымку Міністэрства замежных спраў Германіі ў межах праграмы «Пашырэнне супрацоўніцтва з грамадзянскай супольнасцю краін Усходняга партнёрства і Расіі».

Фінансаванне працы Форума гістарычных даследаваннях Беларусі з боку Нямецкай службы акадэмічных абменаў (DAAD) са сродкаў Міністэрства замежных спраў Германіі завяршылася ў снежні 2025 года.

Форум гістарычных даследаванняў Беларусі – гэта платформа для прэзентацыі актуальных даследаванняў па гісторыі Беларусі ў міжнацыянальным кантэксце. Форум не толькі ствараў прастору для адкрытага абмену, але і даваў магчымасці для публічных анлайн-дыскусій і канферэнцый. Праз правядзенне штогадовага конкурса даследчыцкіх стыпендый Форум гістарычных даследаванняў Беларусі заахвочваў навукоўцаў займацца гісторыяй Беларусі і Германіі, а таксама гісторыяй адносін абедзвюх дзяржаў.

Форум падтрымлівала дарадчая група, якая склалася з шасці навукоўцаў з Беларусі, Германіі і іншых краін.